Zwanger en ondernemer? Als je in loondienst werkt heb je recht op zwangerschapsverlof maar hoe zit dat eigenlijk voor jou als ondernemer? Gelukkig is er ook het een en ander voor jou als ondernemer mogelijk. Ook als je geen arbeidsongeschiktheid verzekering hebt afgesloten. Voor ondernemers is er bijvoorbeeld de Zelfstandig en Zwanger-uitkering, ook wel de zwangerschapsuitkering of de ZEZ-uitkering genoemd. Wat dat precies inhoudt, leggen wij je uit.
Wat is de Zelfstandig en Zwanger uitkering?
Wanneer je in loondienst werkt, heb je recht op een zwangerschaps- en bevallingsuitkering. Hierdoor komen je inkomsten niet opeens stil te liggen tijdens je verlof. Voor ondernemende mama’s bestaat gelukkig een soortgelijke regeling: de Zelfstandig en Zwanger-uitkering. In het kort wordt het ook wel de zwangerschapsuitkering of de ZEZ-uitkering genoemd.
Zelfstandig en zwanger uitkering: zo werkt het
Je kunt de ZEZ-uitkering aanvragen bij het Uitvoeringsinstituut Werknemeringsverzekeringen (UWV). Deze uitkering duurt minimaal zestien weken. Het bedrag dat je krijgt uitgekeerd, is afhankelijk van het aantal uren dat je als ondernemer hebt gewerkt. Het aanvragen van de ZEZ-uitkering kan al vanaf de 24e week dat je zwanger bent. Het UWV raadt wel aan om de uitkering vier weken voordat je met verlof gaat aan te vragen, en uiterlijk twee weken voordat het begint. Doe het dus zo snel mogelijk, dan ben je er vanaf. Kom je er nu pas achter dat je een ZEZ-uitkering had kunnen aanvragen? Dat kan met terugwerkende kracht tot maximaal 1 jaar terug. Het is echter wel mogelijk dat je minder uitgekeerd krijgt dan waar je in eerste instantie recht op hebt.
Het UWV zegt het volgende over wanneer de uitkering precies ingaat: “De uitkering gaat in tussen 6 weken en 4 weken voor de dag na de uitgerekende datum. U bepaalt binnen deze periode zelf op welke dag u de uitkering laat ingaan. Na uw bevalling heeft u recht op minimaal 10 weken uitkering.”
Lees ook: 5 dingen die je wilt regelen als ondernemer met kinderwens
Wanneer krijg je het geld?
Of en wanneer je het geld krijgt uitgekeerd, is niet altijd even duidelijk. Bij onze founder Celine stond het geld er op een gegeven moment gewoon op. Heel prettig natuurlijk, dat wel, maar een heads-up is wel zo prettig! Je krijgt een brief met een bevestiging, maar in veel gevallen is je verlof dan al begonnen. Het is dus goed om te weten waar je aan toe bent. Wil je eerder (en ruim op tijd) weten of alles goed is gegaan? Dan moet je er zelf pro-actief achteraan en kun je het beste even naar het UWV bellen.
Het UWV geeft aan dat ze de ZEZ-uitkering 1 keer per week uitbetalen. Worden jouw taken de gehele periode overgenomen door iemand van een bemiddelings- of uitzendbureau? Dan krijgt het bureau in kwestie de ZEZ-uitkering bruto uitbetaald. Je moet wel zelf bijbetalen als de vervanger meer kost dan het totaalbedrag van de ZEZ-uitkering.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering en ZEZ-uitkering
Wellicht dat je ruim voor je zwangerschap een arbeidsongeschiktheidsverzekering hebt afgesloten. Dan krijg je via deze weg uitbetaald krijgen tijdens je zwangerschapsverlof. We noemen hierbij expres ruim voor je zwangerschap, want bij veel AOV’s is het zo dat je deze drie maanden voor je zwangerschap moet hebben afgesloten als je je verlof vergoed wilt krijgen.
Heb je al wel een AOV en krijg je een vergoeding via die weg? Dan kun je vaak ook een ZEZ-uitkering bij zwangerschap ontvangen. De AOV heeft namelijk geen invloed op je ZEZ-uitkering. Wel kan het zijn dat je verzekeraar de uitkering aanpast als je ook een ZEZ-uitkering ontvangt. Vraag dus bij je verzekeraar na hoe dit precies geregeld is.
Lees ook: Fertiliteitstraject ingaan als ondernemer: hoe dan?
Ondernemer en in loondienst
Heb je een eigen bedrijf, maar werk je daarnaast in loondienst? Dan kan het best zijn dat je, naast de ZEZ-uitkering, recht hebt op een WAZO-uitkering. Een WAZO-uitkering vraagt jouw werkgever voor je aan bij het UWV. Werk je als zelfstandige en heb je daarnaast nog een andere uitkering bij het UWV? Ook dan heb je wellicht recht op twee zwangerschapsuitkeringen. Krijg je een WW-uitkering, dan vraag je de WAZO-uitkering zelf aan bij het UWV, net als de ZEZ-uitkering.
Is het goedgekeurd? Dan worden de uitkeringen bij elkaar opgeteld. Als het totale bedrag hoger is dan jouw totale inkomsten, wordt de ZEZ-uitkering verlaagd. De twee totaalbedragen van de uitkeringen zijn daardoor hetzelfde. Goed om te weten: het bedrag van de ZEZ-uitkering zal niet hoger zijn dan wat je normaal verdient met het wettelijk minimumloon.
Zwanger van twee of meer kindjes
Ben je zwanger van een tweeling, drieling of meer? Bij een meerlingzwangerschap zijn de regels net iets anders. In dat geval heb je recht op minimaal twintig weken oftewel vijf maanden verlof.

Jaaroverzicht bewaren
Als je de Zelfstandig en Zwanger-uitkering krijgt, dan gaat dit gepaard met een jaarrekening. Het overzicht van de jaarrekening moet je heel goed bewaren, want de uitkering telt mee voor je inkomstenbelasting. Je kunt het overzicht downloaden via jouw omgeving in het UWV. Afhankelijk van wanneer je bent bevallen, kan het even duren voordat je dit overzicht kunt zien. Beval je bijvoorbeeld in mei? Dan staat het jaaroverzicht van je ZEZ pas in januari in jouw UWV-omgeving.
Regelen met klanten
In loondienst worden jouw taken en projecten waarschijnlijk overgedragen aan je collega’s of wordt een invaller ingezet. Als ondernemer komt er veel meer bij kijken. Je bent immers je eigen baas en je moet er dus ook zelf voor zorgen dat alles voor je verlof goed wordt geregeld. Dat geldt niet alleen voor het aanvragen van de uitkering, maar ook voor het overdragen van jouw werk.
Stel klanten op tijd op de hoogte van jouw verlof en overleg of je een vervanger zoekt voor die periode. Zo weten zij ook precies waar ze aan toe zijn. Loopt een opdracht door tijdens je verlof? Maak dan duidelijke afspraken over wat je wel en niet blijft doen en voor hoe lang. Sommige taken kun je wellicht nog een tijdje zelf uitvoeren. Onderschat tegelijkertijd de impact van de zwangerschap niet op je lichaam. Misschien denk je gemakkelijk tot het laatste moment alle social media werkzaamheden van klanten te kunnen uitvoeren, maar het kan altijd anders lopen. Jouw prachtige lijf groeit immers een heel nieuw leven, en dat is niet niks! Blijf dus niet doordenderen met je werkzaamheden, maar neem ook de tijd om te rusten en te genieten van deze nieuwe fase in je leven. Dat verdien je namelijk ook!
Headerbeeld: Amina Filkins via Pexels








